استانداردهای جهانی وکالت و موضع نظام حقوقی ایران

by مدیـــــــر 29. جوييه 2011 03:36

استاندارد های بین المللی وکالت دادگستری (اعم از استانداردهای جهانی و استاندارد های منطقه ای) حول سه محور قابل دسته بندی و مطالعه هستند:

1) استانداردهای ناظر بر بهره مندی از خدمات وکیل دادگستری (که بیشتر به جنبه ی حق بودن این موضوع می پردازد)

  2)استانداردهای ناظر بر حدود اختیارات و صلاحیت های وکیل دادگستری در جریان دادرسی.

3) استانداردهای ناظر بر ساختار و وظایف تشکیلات حرفه ای وکلاء

امروزه اگر بخواهیم گزارشی اجمالی از میزان رعایت این استاندارد ها در نظام حقوقی ایران ارائه کنیم با یک چنین وضعیتی روبرو خواهیم شد:

الف) برخی از آنها پذیرفته شده و مورد رعایت و احترام قرار می گیرند.

ب) برخی اساساً وارد نظام حقوقی ایران نشده یا اگر زمانی وجود داشته اند امروزه دیگر حضور ندارند.

پ) برخی علیرغم پذیرفته شدن با دو وضعیت روبرو هستند: 1. یا بصورت ناقص و همراه با محدودیت پذیرفته شده اند. 2. یا بصورتی پذیرفته شده اند که امکان تفسیرهای خودسرانه و درنتیجه نقض آنها را فراهم می سازد

در مقاله زیر تلاش شده  ضمن معرفی این استاندارد ها، گزارشی از میزان رعایت آنها در وضع موجود نظام حقوقی ایران ارائه شود

برای دریافت متن کامل این مقاله به فایل زیر مراجعه نمایید

International Standards Of Attorney.pdf (910.99 kb)

نظریه حقوق بشر اسلامی ، بایسته ها و چالش ها

by مدیـــــــر 21. فيفرييه 2011 21:13

در میان دانشمندان و عالمان مسلمان رویکرد های مختلفی به پدیده حقوق بشر وجود دارد، در این میان دیدگاه مرسوم از رویکرد معتقد به اجتهاد در فروع دین، مدعی نظریه حقوق بشر اسلامی است و نظریه خود را رقیبی برای نظام بین الملل حقوق بشر می داند. تلاش های عالمان این دیدگاه در سال 1990 منجر به تصویب سندی به نام اعلامیه حقوق بشر اسلامی یا اعلامیه قاهره یا به تعبیر بهتر «اعلامیه قاهره در مورد حقوق بشر در اسلام» گردیده است.

با این حال این نظریه با چالش ها و نقطه ضعف های بنیادینی روبروست که عملاً امکان عرض اندام آن را در حوزه ای خارج از حوزه ی باورمندان به آن مشکل ساخته است. از یک سو دلایل توجیهی آن دلایل درون گروهی است و به جای برهان به جدل می پردازد و از سوی دیگر مفهوم عدالت و عادلانه بودن و به تبع آن حقوق و تکالیف را در منقولات و در یک متن و یک سنت خاص جستجو می کند و از سوی دیگر نیز انسان و نیازمندی های اساسی او را، فارغ از مباحث عقیدتی، به عنوان یک واقعیت عینی، محور بحث قرار نمی دهد. و در نهایت نیز به دلیل عدم پذیرش همگانی نتوانسته است توفیقات چندانی به دست آورد.

برای ایجاد و تحقق یک نظام کارا و موثر در زمینه حقوق بشر، توجیه ها و استدلال هایی مورد پذیرش است که ریشه در هنجار های اخلاق عقلانی داشته باشد. به این معنا که حق های بشری و ارزش های پیرامون آن از نظر عقلی (یعنی عقل انسانی) قابل توجیه باشند و به امور ماوراء الطبیعه ارجاع نشوند. مراد از عقل نیز همین عقل انسانی است که فارغ از تمایلات نفسانی و باورهای مذهبی و ایدئولوژیک و روابط اجتماعی دست به توجیه و خردورزی بزند و «انسان» و ضرورت های حیات او را مد نظر قرار دهد.

همچنین یک نظام حقوق بشری زمانی پایدار و دارای ضمانت اجرای موثر خواهد بود که تکیه اش بر وجدان جمعی و توافق عمومی انسان ها باشد. و اساساً دارای یک نگرش فراگیر یعنی فراتر از نگرش های گروهی و مذهبی، به حیات فردی و اجتماعی باشد.

برای دریافت متن کامل این مقاله به فایل زیر مراجعه نمایید:

  

islamic human rights-pranciples&challenges.pdf (2.13 mb)

 

اختیاری بودن استفاده از وکیل در جریان دادرسی

by مدیـــــــر 21. جوان 2010 22:27

در نظام بین المللی حقوق بشر، «حق برخورداری از وکیل در جریان دادرسی» دارای ابعاد و جنبه های گوناگونی است.  یکی از مهمترین این ابعاد «اختیاری بودن استفاده از وکیل» است. هیات عمومی دیوان عالی کشور به موجب یکی از جدیدترین آرای خود به شماره 714 مورخ 11/12/1388، که در راستای ایجاد وحدت رویه در استنباط از قوانین موضوعه صادر شده، مقرر داشته: «... برای اقامه دعاوی حقوقی، شکایت از آراء و دفاع از آنها، دخالت وکیل قانوناً الزامی نیست.» این استدلال هر چند در چارچوب قوانین و مقررات موضوعه به عمل آمده و در متن آن سخنی از موازین و استاندارد های برتر حقوق بشری نیست، اما بطور قابل توجهی در انطباق با موازین حقوق بشر است. صدور این رای و آرایی اینچنین، به نوبه ی خود بیانگر نفوذ و رخنه ی اندیشه های حقوق بشری و تفکر حق مدار بر ذهنیت قضات حاضر در دیوان عالی است. در صورت تداوم این رویکرد می توان دورنمایی از انطباق رویه های قضایی کشور با موازین و استاندارد های بین المللی حقوق بشری را مشاهده نمود.

برای مطالعه این مقاله به فایل زیر مراجعه نمایید:

right-to-attorney-at-law-as-a-optional-right.pdf (89.14 kb)

Tags:

تفاوت های انسانی و مفهوم برابری حقوق

by مدیـــــــر 23. أفريل 2010 01:19

انسان ها از جهات مختلفی (همچون سن، جنسیت، موقعیت اجتماعی، نژاد، مذهب، توانایی های جسمی و ذهنی و...)با همدیگر متفاوتند. اما آیا تفاوت های انسانی در بهره مندی برابر انسان ها از حقوق بشر و یا در استیفای برابر از این حقوق تاثیر گذارند؟ از منظر حقوق بشر تفاوت های انسانی از قبیل تفاوت های جنسیتی، تفاوت های جسمی و ذهنی و... در بهره مندی و تمتع برابر افراد از حقوق بشر هیچ گونه اثری ندارند. به صرف انسان بودن، همگان از این حقوق بطور برابر متمتع اند. اما همین تفاوت ها در شرایط و نحوه ی استیفاء و اجرای حقوق بشر، می توانند اثر گذار باشند. به این معنا که می توان بکارگیری و اجرای برخی از حقوق انسانی را، در صورتی که از نظر عقلی و علمی دلایل کاملاً قابل توجیهی برای اینکار وجود داشته باشد، منوط به وجود یا حصول به شرایطی (همچون شرط سن، شرط تخصص، شرط شهروندی و...) دانست. این سخن منافاتی با موازین حقوق بشر و لزوم رعایت اصل برابری ندارد. تبعیض زمانی اتفاق می افتد که صرفاً بخاطر وابستگی به یک مذهب یا نژاد خاص و یا به علت زن یا مرد بودن و امثال آن، اساساً تمتع برابر از همه یا برخی از حقوق انسانی را از افراد سلب یا با محدودیت مواجه کنیم و یا اینکه به دلایل موهوم و غیر واقعی و صرفاً به علت وجود تفاوت های انسانی، استیفای برابر از همه یا برخی ازحقوق بشر را انکار نموده یا محدود نماییم. لیکن صرف یک رفتار نابرابر در صورتی که معیار و ضابطه ی چنین تفاوت گذاری معقول و عینی باشد و مقصود از آن دستیابی به هدفی باشد که طبق معاهدات حقوق بشر توجیه پذیر است، متضمن تبعیض نخواهد بود.

 برای مطالعه این مقاله به فایل زیر مراجعه کنید: 

 

human-differences&concept-of-equality.pdf (76.48 kb)

بهره مندی از محیط زیست سالم، حق بنیادین همه ی نسل ها

by مدیـــــــر 10. مارس 2010 00:57

استفاده از محیط زیست سالم، از جمله حقوقی است که امروزه در قالب نسل سوم حقوق بشر متجلّی شده اند. در چارچوب اسناد جهانی حقوق بشر «بهره مندی از محیط زیست سالم» به عنوان یک «حق مستقل» بطور صریح مورد شناسایی قرار نگرفته، اما این تحلیل وجود دارد که این حق، به برخی از حقوق نسل اول و دوم، همچون حق ِبر حیات، حقِ برحفظ تمامیت جسمانی و روانی، و... فرو کاسته می شود و ریشه در آنها دارد. به این معنا که بهره مندی از محیط زیست سالم از لوازم یا از نتایج پذیرش چنان حقوقی است. البته بر خلاف اسناد جهانی، در سطح اسناد منطقه ای حقوق بشر، بهره مندی از محیط زیست سالم به عنوان یک حق مستقل، آشکارا به رسمیت شناخته شده است. منشور آفریقایی حقوق بشر و ملت ها و پروتکل الحاقی به کنوانسیون آمریکایی حقوق بشر موسوم به «پروتکل سان سالوادور» از جمله این اسناد است.

مهمترین چالشی که امروزه محیط زیست با آن روبروست، پدیده ی روبه رشد توسعه ی اقتصادی و اجتماعی جوامع است. توسعه نیز همانند برخورداری از محیط زیست سالم، از جمله حق هایی است که در قالب نسل سوم حقوق بشر، همه ی انسان ها و جوامع از آن برخوردار هستند. لیکن از آنجایی که فرایندِ توسعه خواه ناخواه بر محیط زیست پیرامون خود اثر می گذارد، یک چالش عمده میان توسعه یافتن و حفظ محیط زیست، یا به تعبیر بهتر یک تزاحم میان دو حق، یعنی حقِ بر توسعه و حقِ بر محیط زیست سالم پدیدار گردیده است. در جهت رفع این تزاحم، از منظرحقوق بشر، هرجا سخنی از توسعه به مثابه یک حق می رود، مراد «توسعه پایدار» است. توسعه در معنای پایدار آن هنگامی محقق می شود که سلامت و امنیت محیط زیست در تمامی ابعاد و جنبه های آن تامین و تضمین گردد. توسعه هم حق انسان و هم ضرورت حیات انسان و جوامع انسانی است. لیکن بی توجهی به ابعاد زیست محیطی آن، پایداری توسعه را منتفی خواهد ساخت.

 

برای مطالعه این مقاله به فایل زیر مراجعه نمایید:

right-to-environment.pdf (98.51 kb)

 

حقوق بشر از منظر آموزه های اخلاقی زرتشت

by مدیـــــــر 21. اكتوبر 2009 20:13

حقوق بشر، ریشه در عقلانیت مدرن و مفاهیم نوین عدالت دارد و از آن در هیچ یک از ادیان و مذاهب گذشته سخنی به میان نیامده است. اما به نظر می رسد بتوان با ارائه تفسیر و تاویلی از آموزه های اصیل زرتشت، اندیشه های حقوق بشری را سازگار با چنین آموزه هایی دانست. درواقع از آنجا که گوهر آموزه های زرتشت دعوت به پیروی از نظام «اشا» و دوری و پرهیز از نظام «دروغ» است و با توجه به اینکه اشا، خواست اهورا مزدا است و در تمام طبیعت جریان دارد و در واقع اشا همان قانون و نظام تغییر ناپذیر و ازلی و ابدی حاکم در طبیعت است و از آنجا که نظام اشایی را جز بوسیله خِرَد و اندیشه (وهومن) نمی توان شناخت و با در نظر گرفتن اینکه بر طبق آموزه های زرتشت، تنظیم و تدبیر زندگی فردی و اجتماعی و سیاسی مردمان می باید بر اساس اشا و راستی صورت گیرد؛ همچنین با توجه به اینکه در اندیشه زرتشت آزادگی و کرامت انسانی بسیار ارزشمند است و همگان محکوم به آزاد بودن و مسؤول بودن در پندار و گفتار و کردار خویش هستند و همچنین از سوی دیگر با توجه به اینکه آرمان حقوق بشر معاصر نیز تنظیم روابط میان مردمان بر اساس صلح و عدالت و راستی و حفظ کرامت و آزادگی و حرمت ذاتی انسان ها می باشد و با لحاظ اینکه این نظام بین المللی، نتیجه ی اندیشه ورزی و تعقل خِردمندان و نیک اندیشان روزگار ما جهت پاسداری از کرامت انسانها و همچنین پاسخی به ضرورت های حیات انسانی است، پس می توان با قدرت ادعا کرد که نظام حقوق بشر معاصر در انطباق با نظام اشایی است و در نتیجه از منظر اندیشه زرتشت این دسته از حقوق همان خواست اهورا مزدا است که خردمندان عالم (بر اساس مبانی اخلاقی و ضرورتهای عینی و عملی) آنرا دریافته و ارائه نموده اند.

و اگر این ادعا درست باشد بنابراین رعایت هنجارهای حقوق بشر، برابر با مزدا پرستی و روی آوردن به «سپنتا مینو» است و عدم رعایت و نقض آن مساوی با پرستش نظام دروغ و روی آوردن به «انگره مینو» است...

  برای مطالعه این مقاله به فایل زیر مراجعه نمایید:

 

zaratostra&humanRights.pdf (127.21 kb)

 

Tags: , , ,

Powered by BlogEngine.NET 1.5.0.7
Theme by Mads Kristensen